Shortcuts: WD:INTRO, WD:I

Wikidane:Wprowadzenie

From Wikidata
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page Wikidata:Introduction and the translation is 100% complete.

Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Bahasa Melayu • ‎Baso Minangkabau • ‎British English • ‎Canadian English • ‎Cymraeg • ‎Deutsch • ‎Diné bizaad • ‎English • ‎Esperanto • ‎Frysk • ‎Ilokano • ‎Kiswahili • ‎Lëtzebuergesch • ‎Malagasy • ‎Nederlands • ‎Ripoarisch • ‎Sesotho sa Leboa • ‎Setswana • ‎Tagalog • ‎Taqbaylit • ‎Tašlḥiyt • ‎Tiếng Việt • ‎Türkçe • ‎Zazaki • ‎asturianu • ‎bosanski • ‎català • ‎dansk • ‎dolnoserbski • ‎eesti • ‎español • ‎euskara • ‎français • ‎føroyskt • ‎galego • ‎hornjoserbsce • ‎interlingua • ‎italiano • ‎latviešu • ‎lietuvių • ‎magyar • ‎norsk bokmål • ‎occitan • ‎polski • ‎português • ‎português do Brasil • ‎română • ‎shqip • ‎slovenčina • ‎srpskohrvatski / српскохрватски • ‎suomi • ‎svenska • ‎íslenska • ‎čeština • ‎ślůnski • ‎Ελληνικά • ‎беларуская • ‎беларуская (тарашкевіца)‎ • ‎български • ‎македонски • ‎русский • ‎саха тыла • ‎српски (ћирилица)‎ • ‎српски / srpski • ‎тоҷикӣ • ‎українська • ‎қазақша • ‎հայերեն • ‎ייִדיש • ‎עברית • ‎اردو • ‎العربية • ‎سنڌي • ‎فارسی • ‎پښتو • ‎کوردی • ‎अङ्गिका • ‎नेपाली • ‎मराठी • ‎हिन्दी • ‎বাংলা • ‎মেইতেই লোন্ • ‎ਪੰਜਾਬੀ • ‎ગુજરાતી • ‎ଓଡ଼ିଆ • ‎தமிழ் • ‎తెలుగు • ‎ಕನ್ನಡ • ‎മലയാളം • ‎සිංහල • ‎ไทย • ‎ქართული • ‎ትግርኛ • ‎中文 • ‎日本語 • ‎粵語 • ‎한국어

Wikidane to wolna, społecznościowa, wielojęzyczna, wtórna baza danych, zbierająca uporządkowane dane dla potrzeb Wikipedii, Wikimedia Commons i innych działań Wikimedia oraz dla wszystkich na świecie.

Co to znaczy?

Przyjrzyjmy się powyższemu opisowi dokładniej:

  • Dane Wikidanych są opublikowane na wolnej licencji Creative Commons 0 (CC0) Przenoszenie do Domeny Publicznej 1.0, umożliwiającej ich użycie na wiele różnych sposobów. Możesz kopiować, zmieniać, rozpowszechniać i używać te dane, nawet do celów komercyjnych, bez pytania o zgodę.
  • Społeczność. Dane są wprowadzane i utrzymywane przez edytorów Wikidanych, którzy decydują o zasadach tworzenia i zarządzania treściami. Do Wikidanych dane wprowadzają również boty.
  • Wielojęzyczna. Edytowanie, wykorzystywanie, przeglądanie i przetwarzanie danych jest w pełni wielojęzyczne. Dane wprowadzone w jednym języku są natychmiast dostępne we wszystkich pozostałych językach. Edytowanie jest możliwe w dowolnym języku.
  • Wtórna baza danych. Wikidane mogą zbierać nie tylko fakty, ale także ich źródła i powiązania z innymi bazami danych. Dzięki temu oddawać będą różnorodność dostępnej wiedzy i umożliwiać weryfikowanie danych.
  • Zbierająca dane strukturalne. Narzucenie wysokiego stopnia ustrukturyzowania danych umożliwia łatwe wykorzystywanie tych danych przez projekty Wikimedia i inne oraz daje komputerom możliwość ich przetwarzania i "zrozumienia".
  • Wspieranie wiki Wikimediów. Wikidane wspierają Wikipedie i ułatwiają obsługę tabel informacyjnych (infoboxów) i linków do stron w innych językach co zmniejsza nakład pracy i poprawia jakość. Aktualizacje wykonane w jednym języku są dostępne we wszystkich pozostałych.
  • Każdy na świecie. Każdy może używać Wikidanych na wiele różnych sposobów korzystając z interfejsu programistycznego.

Jak działają Wikidane?

Ten diagram elementu Wikidanych pokazuje najważniejsze terminy występujące w Wikidanych

Wikidane są centralnym magazynem danych, do które mogą być udostępniane innym, jak chociażby innym Wiki prowadzonym przez Wikimedia Foundation. Dane są dynamicznie ładowane z Wikidanych i nie ma potrzeby przechowywania ich w każdym projecie Wiki z osobna. Dane statystyczne, daty, współrzędne geograficzne i inne mogą być scentralizowane w Wikidanych.

Repozytorium Wikidanych

Elementy i ich dane są ze sobą połączone

Repozytorium Wikidanych składa się z elementów, z których każdy posiada etykietę, opis oraz dowolną liczbę aliasów. Elementy są identyfikowane przez Q i następujący po nim numer, jak np. Douglas Adams (Q42).

Deklaracje opisują szczególne cechy Elementu i składają się z właściwości i wartości. Właściwości w Wikidanych mają przedrostek P, po którym następuje liczba, na przykład educated at (P69).

Dla osoby możesz dodać właściwość, w której określisz, gdzie się kształciła podając jako wartość nazwę szkoły. W przypadku budynków możesz przypisać właściwość współrzędnych geograficznych podając jako wartość długość i szerokość geograficzną. Właściwości mogą być również odnośnikami do zewnętrznych baz danych. Właściwość, która łączy element z zewnętrzną bazą danych, na przykład bazą danych kontroli autorytatywnej używaną przez biblioteki i archiwa, nazywana jest identyfikatorem. Specjalne linki do podstron łączą element z odpowiednią treścią na stronach wiki-klientów, takich jak Wikipedia, Wikibooks lub Wikicytaty.

Wszystkie te informacje mogą być wyświetlane w dowolnym języku, nawet jeśli dane pierwotnie wprowadzono w inny języku. W chwili uzyskiwania dostępu do tych wartości, strony wiki-klientów będą wyświetlać najbardziej aktualne dane.

Element Właściwość Wartość
Q42 P69 Q691283
Douglas Adams educated at St John's College

Praca z Wikidanymi

Istnieje wiele sposobów dostępu do Wikidanych za pomocą wbudowanych narzędzi, zewnętrznych narzędzi lub interfejsów programistycznych.

  • Wikidata Query i Reasonator to tylko niektóre z popularnych narzędzi do wyszukiwania i przeglądania elementów Wikidanych. Strona narzędzia zawiera obszerną listę interesujących projektów do odkrycia.
  • Wiki-klienci mogą uzyskać dostęp do danych na swoich stronach za pomocą interfejsu Lua Scribunto. Możesz pobrać wszystkie dane samodzielnie, korzystając z API Wikidanych.

Gdzie zacząć

Przewodnik po Wikidanych przeznaczony dla nowych użytkowników jest najlepszym miejscem, aby dowiedzieć się więcej o Wikidanych.

Kilka przydatnych linków na początek:

Jak mogę pomóc?

Nie wahaj się i rozpocznij edytowanie! Jest to najlepsza droga do nauczenia się budowy i pojęć związanych z Wikidanymi. Jeśli chciałbyś wcześniej zdobyć wiedzę o zagadnieniach dotyczących Wikidanych zajrzyj na strony pomocy. Jeśli masz pytania, po prostu pytaj na czacie lub skontaktuj się z deweloperami.

Jest więcej do odkrycia

Wikidane są dynamicznym projektem, który jest aktywnie rozwijany. Więcej typów danych i roszerzeń zostanie dodanych w przyszłości. Informacje na temat Wikidanych i ich rozwoju możesz znaleźć na stronie Informacje o Wikidanych w Meta. Zapisz się na listę mailingową Wikidanych, aby otrzymywać bieżące informacje dotyczące rozwoju oraz, aby wziąć udział w dyskusjach o przyszłości projektu.