Shortcuts: WD:INTRO, WD:I

Vikiveri : Tanıtım

From Wikidata
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page Wikidata:Introduction and the translation is 100% complete.

Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Bahasa Melayu • ‎Baso Minangkabau • ‎British English • ‎Canadian English • ‎Cymraeg • ‎Deutsch • ‎Diné bizaad • ‎English • ‎Esperanto • ‎Frysk • ‎Ilokano • ‎Kiswahili • ‎Lëtzebuergesch • ‎Malagasy • ‎Nederlands • ‎Ripoarisch • ‎Sesotho sa Leboa • ‎Setswana • ‎Tagalog • ‎Taqbaylit • ‎Tašlḥiyt • ‎Tiếng Việt • ‎Türkçe • ‎Zazaki • ‎asturianu • ‎bosanski • ‎català • ‎dansk • ‎dolnoserbski • ‎eesti • ‎español • ‎euskara • ‎français • ‎føroyskt • ‎galego • ‎hornjoserbsce • ‎interlingua • ‎italiano • ‎latviešu • ‎lietuvių • ‎magyar • ‎norsk bokmål • ‎occitan • ‎polski • ‎português • ‎português do Brasil • ‎română • ‎shqip • ‎slovenčina • ‎srpskohrvatski / српскохрватски • ‎suomi • ‎svenska • ‎íslenska • ‎čeština • ‎ślůnski • ‎Ελληνικά • ‎беларуская • ‎беларуская (тарашкевіца)‎ • ‎български • ‎македонски • ‎русский • ‎саха тыла • ‎српски (ћирилица)‎ • ‎српски / srpski • ‎тоҷикӣ • ‎українська • ‎қазақша • ‎հայերեն • ‎ייִדיש • ‎עברית • ‎اردو • ‎العربية • ‎سنڌي • ‎فارسی • ‎پښتو • ‎کوردی • ‎अङ्गिका • ‎नेपाली • ‎मराठी • ‎हिन्दी • ‎বাংলা • ‎মেইতেই লোন্ • ‎ਪੰਜਾਬੀ • ‎ગુજરાતી • ‎ଓଡ଼ିଆ • ‎தமிழ் • ‎తెలుగు • ‎ಕನ್ನಡ • ‎മലയാളം • ‎සිංහල • ‎ไทย • ‎ქართული • ‎ትግርኛ • ‎中文 • ‎日本語 • ‎粵語 • ‎한국어

Vikiveri, Vikipedi, Wikimedia Commons, Vikimedya hareketindeki diğer vikiler ve bunların daha da ötesine destek sağlamak amacıyla düzenlenmiş bilgi toplayan, serbest, işbirlikçi, çok dilli ve ikincil veritabanlı bir projedir.

Bu ne demek?

Giriş cümlesine daha ayrıntılı olarak bakmak gerekirse:

  • Serbest. Vikiverideki veriler Creative Commons Kamu Malı Atfetme 1.0 lisansı ile yayınlanır, bu da verilerin birçok farklı alanda kullanılmasına izin verir. Verileri izin istemeden, ticari amaçla bile olsa, kopyalayabilir, değiştirebilir ve dağıtabilirsiniz.
  • İşbirlikçi. Vikiverideki veriler editörler tarafından girilmekte ve takip edilmektedir, bu editörler Vikiverideki içerik oluşturma ve yönetimi konularında karar verir. Botlar da Vikiveri'ye veri girişi yaparlar.
  • Çok dilli. Değiştirme, kullanma, gözatma, ve tekrar değerlendirme işlemlerinin hepsi çok dillidir. Girilen veri anında diğer dillerde de erişime açık hale gelir; herhangi bir dilde düzenleme mümkündür ve teşvik edilmektedir.
  • Bir ikincil veritabanıdır. Vikiveri sadece verileri değil aynı zamanda bu verilerin kaynaklarını ve diğer veritabanları ile olan bağlantılarını da kaydeder. Bu mevcut verilerin çeşitliliğini gösterir, doğrulanabilirlik kavramını da destekler.
  • Yapılandırılmış veri. Yüksek ölçüde yapılandırılmış olması sayesinde verilerin Vikimedya projeleri ve üçüncü taraflar tarafından kolaylıkla tekrar kullanılmasına izin verir ve bilgisayarların bu bilgileri işlemesini ve "anlamasını" sağlar.
  • Vikimedya vikileri için destek. Vikiveri Vikipedi'ye bakımı daha rahat bilgi kutuları ve diğer dillere bağlantılar ile yardımcı olur, bu sayede düzenleme esnasında sarfedilen zahmeti azaltırken kaliteyi arttır. Bir dilde yapılan düzenlemeler diğer tüm diller için de kullanılabilir hale gelir.
  • Herkese açık. Vikiveri'yi herkes uygulama programlama arayüzünü (API) kullanarak çeşitli amaçlar için kullanabilir.

Vikiveri nasıl çalışıyor?

Bu Vikiveri ögesi diyagramı Vikiveri'deki en önemli terimleri gösteriyor.

Vikiveri, başkaları tarafından erişime açık bir merkezi depolama yeridir; bu erişime Wikimedia Foundation tarafından işletilen vikiler bir örnektir. Vikiveri'den çekilen bir verinin her bir proje için ayrı ayrı düzenlenmesi gerekli değildir; süreç dinamik olduğundan bu düzenleme merkezi olarak yapılır. Örneğin istatistikler, tarihler, konumlar ve diğer genel veriler Vikiveri'de merkezileştirilebilir.

Vikiveri deposu

Ögeler ve bunların verileri bağlantılıdır.

Vikiveri deposu genel olarak ögelerden oluşur. Bu ögelerin her birinin bir etiketi, açıklaması ve sınırsız sayıda takma adı (lakabı, farklı isimi) olur. Her bir öge birer Douglas Adams (Q42)-öneki ve bir sayı ikilisi ile özgün bir biçimde tanımlanır. Örneğin Douglas Adams (Q42).

İfadeler bir ögenin, özelliklerden ve değerlerden oluşan detaylı karakteristiklerini açıklar. Vikiveri'de özellikler devamında numara gelen P ön ekine sahiptir, örnek olarak educated at (P69).

Bir kişi için, nerede eğitim aldıklarını belirlemek için bir özellik, bir okul için de değer girerek ekleme yapabilirsiniz. Yapılar için, coğrafi koordinat özelliklerini enlem ve boylam değerleri belirleyerek atayabilirsiniz. Özellikler ayrıca harici veritabanlarıyla da bağlantı kurabilir. Bir ögeyi harici bir veritabanına bağlayan bir özellik, mesela kütüphaneler ve arşivler veritabanı ile kullanılan otorite kontrolü bir tanımlayıcıdır. Özel Sitebağları, bir ögeyi diğer vikilerde içeriği uyduğu sayfalara bağlar, bu siteler örnek olarak Vikipedi, Vikikitap veya Vikisöz'dür.

Tüm bu bilgiler herhangi bir dilde görüntülenebilir, asıl kaydedilen veri başka bir dilde eklenmiş olsa bile. Bu değerlere erişirken, alıcı vikiler en son güncellenmiş veriyi gösterecektir.

Öge Özellik Değer
Q42 P69 Q691283
Douglas Adams educated at St John's College

Vikiveri ile çalışmak

Gömülmüş araçları, harici araçları veya programlama arayüzlerini kullanarak Vikiveri'ye erişmenin birçok yöntemi vardır.

  • Vikiveri Sorgusu ve Sebeplendiricisi, Vikiveri ögelerini aramak ve incelemek için kullanılan bazı yaygın araçlardandır. Araçlar sayfasında keşfedecek ilginç projelerden oluşan genişletilmiş bir liste bulunmaktadır.
  • Alıcı vikiler bir Lua Scribunto arayüzü kullanarak sayfalarda verilere erişebilirler. Özgür bir şekilde Vikiveri API'sini kullanarak tüm verilere erişebilirsiniz.

Nasıl başlanılabilir

Yeni kullanıcılar için tasarlanmış olan Vikidata turları Vikidata'ya dair daha fazla şey öğrenmek için en iyi yerdir.

Başlamak için birkaç link:

Nasıl katkıda bulunabilirim?

Hadi düzenlemeye başlayın. Düzenlemek, Vikiveri'nin fikirlerini ve yapısını öğrenmek için en iyi yoldur. Eğer Vikiveri'nin fikirlerini anlamak hakkında daha gelişmiş seviyede bilgi edinmek istiyorsanız, yardım sayfalarına göz atabilirsiniz. Eğer sorularınız varsa, lütfen proje sohbetinde bahsetmekten veya geliştirici ekibe danışmaktan çekinmeyin.

Dahası da var

Vikidata aktif geliştirme halinde devam etmekte olan bir projedir. Gelecekte daha fazla veri türü ve uzantılar gelecektir. Vikidata'ya ve gelişimine dair daha fazla bilgiyi Meta'daki Vikidata sayfası'ndan bulabilirsiniz. Vikidata mail listesi'ne üye olarak geliştirme sürecine dair güncel bilgileri alabilir ve projenin geleceğine dair tartışmalara katılabilirsiniz.