Shortcut: WD:GLOSS

Wikidata:Woordenlijst

From Wikidata
Jump to: navigation, search
This page is a translated version of the page Wikidata:Glossary and the translation is 43% complete.

Outdated translations are marked like this.
Other languages:
العربية • ‎azərbaycanca • ‎беларуская • ‎беларуская (тарашкевіца)‎ • ‎বাংলা • ‎bosanski • ‎català • ‎čeština • ‎dansk • ‎Deutsch • ‎Zazaki • ‎dolnoserbski • ‎Ελληνικά • ‎English • ‎British English • ‎Esperanto • ‎español • ‎euskara • ‎فارسی • ‎suomi • ‎français • ‎Frysk • ‎ગુજરાતી • ‎עברית • ‎हिन्दी • ‎hornjoserbsce • ‎magyar • ‎Հայերեն • ‎interlingua • ‎Bahasa Indonesia • ‎Ilokano • ‎íslenska • ‎italiano • ‎日本語 • ‎ქართული • ‎한국어 • ‎Ripoarisch • ‎Latina • ‎Lëtzebuergesch • ‎lietuvių • ‎latviešu • ‎македонски • ‎മലയാളം • ‎Bahasa Melayu • ‎norsk bokmål • ‎Nederlands • ‎norsk nynorsk • ‎occitan • ‎ਪੰਜਾਬੀ • ‎polski • ‎پښتو • ‎português • ‎português do Brasil • ‎română • ‎русский • ‎Scots • ‎srpskohrvatski / српскохрватски • ‎српски / srpski • ‎српски (ћирилица)‎ • ‎svenska • ‎Kiswahili • ‎ślůnski • ‎தமிழ் • ‎తెలుగు • ‎ไทย • ‎Türkçe • ‎українська • ‎اردو • ‎Tiếng Việt • ‎ייִדיש • ‎中文 • ‎中文(中国大陆)‎ • ‎中文(简体)‎ • ‎中文(繁體)‎

Wikidata is een kennisbank die iedereen kan bewerken. Voordat je aan de slag gaat, is het een goed idee om kennis te maken met de Wikidata Woordenlijst. Daarmee kunnen gebruikers "dezelfde taal spreken" (zodat zij elkaar begrijpen). We hopen dat dit zal helpen om "discussies te verbeteren" en de "communicatie" tussen gebruikers.

Deze pagina is niet op alfabetische volgorde, maar wordt via een conceptuele volgorde weergeven. Dit is omdat deze pagina in vele talen wordt vertaald en daar concepten een andere naam word gegeven. In sommige gevallen is het niet duidelijk hoe dingen moeten worden ingedeeld. In deze gevallen kunnen ze dan onder "Zie ook" in het desbetreffende gedeelte geplaatst worden.

Namen en projecten

  • Wikimedia is the name of a movement (see for details) that provides free knowledge to the public through the Wikimedia projects.
  • Wikimedia projects (see for details) are free wikis with a specific purpose, usually divided into multiple individual wikis for each language, as with Wikipedia. Wikidata is a multilingual Wikimedia project. There are about 800 different wikis in total for Wikimedia projects. For now, only Wikimedia projects can be linked with Wikidata.
  • MediaWiki is de software waarop alle Wikimedia projecten draaien. Omdat de software vrij te gebruiken is, zijn er duizenden installaties van diverse instellingen en bedrijven; zie Wat is MediaWiki voor meer details.
  • Wikibase is de software achter Wikidata. Het bevat 3 MediaWiki extensies: Wikibase, de Wikibase client en WikiBaseLib:
  1. De Wikibase extensie (voor de server vaak repo genoemd) zorgt ervoor dat een MediaWiki installatie data kan verzamelen en opslaan, en zal worden gebruikt op de Wikidata website.
  2. De Wikidata client extensie (vaak gewoon client genoemd) stelt MediaWiki in staat om zoekopdrachten te maken bij een Wikidata server en de opgevraagde gegevens weer te geven in de eigen pagina's van de wiki. Deze extensie zal worden worden gebruik bij Wikipedia's in verschillende talen en waarschijnlijk ook op andere sites.
  3. De WikibaseLib extensie heeft gemeenschappelijke bibliotheken voor beide grote uitbreidingen.

Wikidata is een Wikimedia project dat op MediaWiki draait met de Wikibase-uitbreidingen waardoor Wikidataredacteuren de pagina's in Wikidata kunnen invoeren en bekijken.

Algemene termen

  • Gegevens en Metadata

Data is raw information, like the words you are reading right now. Wikidata is essentially a collection of structured data, or database content. Those data are generally everything entered by the Wikidata editors and bots using the entity pages and the public programming interface. The wikipages from which a user can see and enter data are organized in three data namespaces:

  1. the main namespace (for items), regrouping pages in which we can see and enter information about a specific entity,
  2. the property namespace, in which we can see information about properties, which are used to structure the information we enter into statements and the
  3. query namespace, in which we can define additional ways to extract and display the information than the main namespace.

The data in those namespaces are said to be structured because they are all organized in a way that the Wikibase software uses to ensure a certain data model and because the community defines and enforces the correct ways to enter information.

Metadata in Wikidata is structured data, that can not be created or changed by users and bots but is created by the MediaWiki software. The revision history of pages is an example of metadata. The software generates the entries with time stamps and user names.

Other Wikidata pages are classical Wikipages and consist of unstructured data or semi-structured data (Q2336004) View with Reasonator See with SQID (for example: running text or wikitext), and are meta pages, such as community discussion pages.

Specifically, an important kind of data are property data. Property data are values associated with a property to build a Claim; they are an organisation unit of the structured data. Each property is assigned a Datatype, which defines the property data values that can be used in claims built with this property.

  • Gegevensset

A dataset is generally any collection of (structured) Data.

In Wikidata what is called a dataset is often associated to an entity: the dataset associated to an entity is all the information shown in the identity Wikipage (the set of statements in the database who have this entity as a subject, the Wikipedia links of articles describing this entity on Wikimedia projects, ...).

We can build other datasets by combining dataset of several entities.

The datasets can be represented in different ways: as in their entity Wikipage in the form of an XML or JSON file for the robots and computing programs. Specifically in the Wikidata user interface messages, dataset refers to data associated to an entity (an item, a property or a query)

  • Dereferenceable URIs These are used during content negotiation to supply a resource description even if it is the entity itself that is addressed. This also makes it possible to supply a human-readable description or a machine readable one. The latter one would then be RDF data, according to what is more suitable. The content the dereferenced URIs point to will be available through the page Special:EntityData.
  • Export Dit verwijst naar de manier waarop data en meta pagina van Wikidata beschikbaar zijn voor verder gebruik. De bedoeling is om de voor een computer leesbare exportdata geschikt te maken voor een groot aantal formats, zoals JSON en RDF/XML.
  • Linked data This is a method for publishing structured data so that it can be interlinked and become more useful. It closely relates to how Wikidata works, by connecting entities and attaching data on linked data pages like Wikidata do for items.
  • Triplet (commonly called Triple) is how to store data as a single data entry in linked data. It consists of a subject, a predicate and an object. In Wikidata this corresponds roughly to the item, property and value.
  • Ontology - ontology (Q324254) View with Reasonator See with SQID This is an explicit and formal specification of a conceptualization. It is important that an ontology convey a shared understanding of a domain. In Wikidata this would be given by using the properties and their intended meaning in statements to describe the real world entities and concepts, through their Wikidata counterpart, associated to literal data and other entities.
  • Provenance is the history of the contributor who added a data, and of the source from which the data was extracted. Provenance is important in the case of the reuse of Open data datasets or external database use.
  • Vocabulary This is the set of terms that is used to describe the ontology. The terms used in one vocabulary can be the same as (owl:sameAs) some terms from another vocabulary. Sameness is more strict than equality.

Siteverwijzingen

Siteverwijzingen (of interwiki links) zijn een identificatie van gelinkte paginas van een externe site. Het bestaat uit een site identifier en een titel en wordt opgeslagen op de individuele items in Wikidata. Ze worden gebruikt om zowel een item op on externe site te identificeren als ook als centrale opslag van interwiki links. Zie Help:Sitelinks.

  • Site is a reference to an external website in general, but in sitelinks it refers to specific registered wikis, for example a Wikipedia language version. Those sites are referenced by global site identifiers or for short siteid, technically corresponding to the wiki's DBname. For example the Latin Wikipedia's siteid is lawiki. Each external page can have only one link registered in Wikidata and one item can only have one link to each external site.
  • Badge is een soort markering geplaatst bij sitekoppelingen, die aangeven dat een artikel bijvoorbeeld een etalageartikel op een specifieke site is. Ze beschrijven niet een externe entiteit, maar de pagina op een specifieke site.

Naamruimten

  • Pagina Een interne of externe webpagina met een unieke titel, bijvoorbeeld een artikel in de Wikipedia hoofdnaamruimte of een item in Wikidata in de hoofdnaamruimte van Wikidata. De term "pagina" kan verwijzen naar een item of eigenschap in de data naamruimtes, een meta pagina in andere naamruimtes of een externe gelinkte pagina op Wikipedia of ander Wikimedia project of een andere externe website, die gebruik maken van een siteverwijzing.

Pagina's in de hoofdnaamruimte gaan over items en kunnen maar één item bevatten.

  • Meta pages These are all pages that are not entities, i.e. do not belong to the data namespaces. Wikidata meta pages contain unstructured content represented by conventional MediaWiki code, and perhaps also future Wikidata client side inclusion code. Examples are talk pages, category pages, project pages (in the Wikidata namespace) and help pages (in the help namespace). Meta pages also comprise content and data automatically generated by the MediaWiki software (for example, the edit history of a page, or special pages).
  • Namespace - MediaWiki namespace (Q18889113) View with Reasonator See with SQID A physical division of pages in MediaWiki to group them according to overall use or some additional behavior. Examples are namespaces for categories, files, users, and in the case of Wikidata, three data namespaces: items (in the main namespace), properties and queries. See the list of namespaces.
  • Hoofdnaamruimte is de naamruimte waar alle items zijn. Het onderscheidt zich door het ontbreken van een voorvoegsel.

Entiteiten, Items, Eigenschappen en Zoekopdrachten

Entiteit (ook wel bekend als onderwerp, ding of subject) is een tastbaar onderwerp (of een abstract concept) waar een pagina in Wikipedia over gaat. Dit ding is niet de beschrijving zelf, of de pagina, maar het concept dat de pagina beschrijft.

Artikel (ook bekend als topic, ding, of lemma) is waar een pagina in Wikidata over gaat. Een item is te herkennen aan het label en de beschrijving (zie ook het datamodel) en door de artikelen van Wikipedia die er naartoe gelinkt zijn. Het item is niet de entiteit, maar de collectie van data van de entiteit in echte wereld.

  • Eigenschap (Property) is een beschrijver voor een waarde of een relatie of set van waarden of mogelijk een ontbrekende waarde, maar niet de waarde of waarden zelf. Elke bewering van een artikel verbindt een eigenschap en koppelt het aan een of meer waarden, of relaties of mogelijk een ontbrekende waarde. De eigenschap wordt gedefinieerd op een eigen pagina in de Property naamruimtuimte. Vergeleken met gelinkte pagina's is een eigenschap een predikaat van een triplet.

Query is een voorgedefinieerde zoekopdracht over items. Een query de beschrijver voor de voorgedefinieerde zoekopdracht, maar niet de 'hits' zelf die door de zoekopdracht wordt gegenereerd. Elke zoekopdracht wordt beschreven en gedefinieerd op een eigen pagina en heeft zijn eigen identificato.

Identifiers and languages

Many Wikimedia projects exist in different localised versions, but not Wikidata. Wikidata is multilingual, this means all parts of the user interface and also all the pages of data content can be translated into and used in many different languages. The users can determine their favorite languages. Wikidata is meant to treat all languages the same and to interconnect the knowledge of many languages allowing data content contributed in one language to be used in all the other languages as well. The users can translate all the pages into the different local languages and therefore improve the usability step by step.

  • Naam of Titel is de naam van een extern gekoppelde pagina (bekend als Sitekoppeling), de naam van een metapagina of het Entiteits-ID van een entiteitspagina. Als de pagina niet hoort bij de hoofdnaamruimte, bevat de naam de naamruimte als voorvoegsel.
    1. For items, properties and queries, the Wikidata entity title is an identifier containing the namespace prefix (if any), followed by a letter and a numeric id. A title example is Property:P17 for a property, and Q6256 for an item. The page URL consists of www.wikidata.org/wiki/ followed by the title. In search results, the localized label (also known as name) is presented, followed by the identifier in parenthesis (without the namespace prefix), and by the description, to make the overall string more readable. For example, if you search for "country" using the Special:Search interface, the search result will include the property "country (P17): sovereign state of this item", as well as the item "country (Q6256), region legally identified as a distinct entity in political geography".
    2. Used for sitelinks the title is a canonical string that identifies a page on an external site. The Special:ItemByTitle interface may be used for searching a page by its title on a given Wikipedia. Together the site and title form the complete sitelink. During validation of the title the string will go through a normalization procedure, and in the end the title will be the external site's canonical page name. Only after the normalization is completed and site-specific constraints are satisfied a new sitelink can be stored.
    3. Used for an meta page in non-entity namespaces the title is spelled out as is and identifies the meta page. The namespace is normally prefixed to the string, and also to the URL. Title example is Wikidata:Glossary.
  • Taalattributen
Dit zijn de taalspecifieke labels, aliassen of beschrijvingen die gekoppeld zijn aan items, eigenschappen en zoekopdrachten. Dit is voor mensen leesbare tekst om het begrip van de scope van het item te verbeteren, bijvoorbeeld, het specifieke type van een echte bestaande entiteit. Als sommige missen, kunnen ze vervangen worden door tekst van alternatieve talen, via de terugvalregels.
  • Language fallbacks (language chains)
These are methods to systematically replace missing language attributes with strings from alternate languages. The exact replacement rules can be chosen depending on the type of page, whether the user is logged in, or the user preferred languages.

Labels (of namen) zijn de namen van artikels (items), eigenschappen en queries. Dit is meestal de belangrijkste naam waaronder een artikel, eigenschap of query bekend staat. Voor artikelen hoeft de naam niet uniek te zijn; de bijhorende omschrijving dient om een specifieke betekenis toe te lichten. Voor eigenschappen en queries moet de naam wel uniek zijn. Labels dienen te voldoen aan de spellingsregels die voor de taal van toepassing zijn (correct hoofdlettergebruik).

Zie Help:Label.
  • Description
This is a language-specific descriptive phrase for an item, property or query. It provides context for the label (for example, there are many items about places with the label "Cambridge"). The description therefore does not need to be unique, neither within a language or the overall project, but it must be unique together with the label. Uniqueness for a combination of a label and a description is a hard constraint that must be satisfied before a change can be saved.
Zie Help:Beschrijving voor meer informatie, inclusief correcte opmaak van beschrijvingen.
  • Aliassen
Deze zijn in de gebruikersinterface aangeduid als ⧼wikibase-aliases-label⧽. Deze aliassen zijn taalspecifieke alternatieve labels waarvan er zoveel zijn als nodig is.
See Help:Aliassen.

Claims en beweringen

Wikidataterminologie

In order to use Wikidata, the knowledge contained in different sources must be decomposed. A source might read Wolfgang Amadeus Mozart was a composer who was born 27 January 1756 and died in 5 December 1791. We need to decompose the information contained in this sentence and transform it into claims and statements: name: Wolfgang Amadeus Mozart; date of birth: 27 January 1756; date of death: 5 December 1791; occupation: composer. Both claims and (Wikidata) statements are expressed into a so called statement to be used as linked data by external websites or organization, but they are slightly refined to fit their purpose in Wikidata. Usually the statement itself in linked data is described by a single triplet, but when the statement in itself is reified, it is possible to say something more about the statement. We may say it has a value, that is our original triple (or tuple to be more general), and we may say something about that value like when and how the value is recorded or measured. Such statements about a statement is in Wikidata called qualifiers to separate them more clearly from our statements. Without doing this it could be difficult to separate the different types of statements from each other.

Statements describing references for the particular reified statement can also be made. Those are also statements about statements, but they have different roles and are also given special names. This is done by adding references. References are also reified statements so we can make statements about them, that is we can give them qualifiers. Note that references are reified statements about reified statements. It is a good thing that we can talk about references with qualifiers, that makes it somewhat clearer. (Another way to say things about references is to give them their own items and to add statements about it.)

To implement the basic assertion, the core triplet or rather the duplet as the subject is given as the item itself, a small structure called a snak is used. Those come in several versions, each specialized for a single purpose. Statements hold such snaks, and they are also the inner parts of statements about statements that is qualifiers, references and ranks. Part of the specialization for snaks is that some of them can hold a value of a special type, a datatype. A snak will refuse to hold any other type than what it is configured to store.

During the lifetime of a statement it might be set to normal, until it is deemed preferred, and later on it might be replaced by a more up to date value and marked deprecated. Those values are nothing more than statements about the reified statement, but it is given its own name and appearance in the user interface.

  • Een claim bevat gegevens over de entiteit van de pagina waarop de claim staat. Een claim bestaat uit een eigenschap (zoals "Lokatie") en een waarde (bijvoorbeeld "Duitsland"), of een andere relatie of composiet, of een missende waarde. Een claim kan qualifiers hebben, zoals tijdelijke qualifiers die aangeven dat de claim alleen geldig is in een aangegeven tijdvak. Vergeleken met de triplets die gebruikt worden ingekoppelde gegevens, gebruikt een claim een eigenschap om het gezegde van een triplet uit te drukken en een waarde om het object van een triplet uit te drukken. Claims vormen een onderdeel van beweringen op itempagina's, waar de verrijkt kunnen worden met referenties en rangen; ze kunnen ook voorkomen op gegevenspagina's die geen item zijn.
  • Stelling (ook wel bekend als feit, claim of triple, hoewel de laatste term niet volledig correct is), een één deel van de gegevens over een item, dat is vastgelegd voor een pagina. In het meest eenvoudige geval, is het een paar van "eigenschap: waarde" (bijvoorbeeld: "Location: Germany"), maar stellingen kunnen aanvullende voorwaarden hebben (zoals tijdgebonden voorwaarden). Meer informatie hierover is na te lezen op de pagina Datamodel. Wikidata maakt geen aannames over de juistheid van stellingen, maar faciliteert het verzamelen van en rapporteren over stellingen met een referentie naar een bron. Zie ook het data model en Help:Verklaringen.

Waarden (of datawaarden) zijn de stukken gegevens ingebed in elke claim. Ze kunnen een enkele waarde (een nummer bijvoorbeeld) of een waarde bestaande uit verschillende delen (zoals een geopos met lengte-en breedtegraad). Intern zijn ze verbonden met de claims door middel van snaks om ze te laten precies hetzelfde uit te laten zien.

Modify the snaktype (value/some value/no value) here.

Geen waarde is een marker die wordt gebruikt als er geen bekende waarde is voor een eigenschap.

Onbekende waarde is een marker die wordt gebruikt als er een waarde is, maar de exacte waarde voor de eigenschap is niet bekend.

Aangepaste waarde is een marker die wordt gebruikt als er een bekende waarde is voor de eigenschap.

  • Snak is a single, basic assertion in Wikidata, including property-value assertions, "no value" assertions, and others. Statements are composed of one-to-many snaks. Snaks are an integral part of the data model, but, normally, this term will not be exposed to editors and users of Wikidata. For more information, see mw:Wikibase/DataModel#Snaks.
  • Gegevenstype (of gegevenswaardetype of waardetype) is het soort gegevenswaarden dat toegekend mag worden aan een eigenschap, en schrijft voor hoe de gegevenswaarden worden opgeslagen in iedere claim. Iedere eigenschap is toegewezen aan een voorgedefinieerd gegevenstype. Niet alle waarden kunnen ingegeven worden, zolang er nog geen gegevenstype aanwezig is. De ontwikkeling hiervan is nog gaande. Zie ook Special:ListDatatypes voor de op dit moment beschikbare gegevenstypen.
  • String (short for character string) is a general term for a sequence of freely chosen characters interpreted as text (e.g. "Hello") — as opposed to a value interpreted as a numerical value (3.14), a link to an item (e.g. [[Q1234]]) or a more complex datatype (the set {1,3,5,7} ). Wikidata will in addition to a string datatype support language specific texts; "monolingual-text" and "multilingual-text" as the value of a property.
  • Qualifier is een onderdeel van een claim wat iets zegt over een specifieke claim, vaak op een beschrijvende manier. Een qualifier kan een term zijn volgens een bepaalde woordenlijst, maar kan ook een beschrijvende zin zijn, maar dit wordt beslist door de Wikidata gemeenschap.
  • Rank is a quality factor used for simple selection/filtering in cases where there are many statements for a given property (see Help:Ranking). There are three possible ranks:
  1. Deprecated rank is used for a statement that contains information that may not be considered reliable or that is known to include errors. (For example, a statement that documents a wrong population figure that was published in some historic document. In this case the statement is not wrong – the historic document that is given as a reference really made the erroneous claim – but the statement should not be used in most cases.)
  2. Normal rank is used for a statement that contains relevant information that is believed to be correct, but may be too extensive to be shown by default. (For example, historic population figures for Berlin over the course of many years.)
  3. Preferred rank is used for a statement with the most important and most up-to-date information. Such a statement will be shown to all users and will be displayed in Wikipedia infoboxes by default. (For example, the most recent population figures for Berlin.)
  • Referentie (of bron) beschrijft de oorsprong van een stelling in Wikidata. Een bron is vaak een item zelf, bijvoorbeeld een boek. Wikidata probeert geen antwoord te geven op de vraag of een stelling juist is, maar alleen of de stelling wordt ondersteund door een referentie.
  • External identifier Some properties have values that are strings used in other organisations' databases to uniquely identify an item. For example, an ISBN for a book or the unique part of the URL of a movie or an actor in the Internet Movie Database.

Gerelateerde termen

  • RDF/XML is een serializatieopmaak voor RDF in XML. Zie RDF/XML (Engelstalig).

Zie ook